Live Webinar   Do. 26 november 2026 19:30 – 20:45 uur

Informele zorg een vaste plek geven:

Het Beatrixziekenhuis x IPSO-centrum de Blauwe Anemoon

Interview met Janneke Tukker-Swijnenburg

Goede oncologische zorg vraagt om meer dan een medische behandeling. Medische zorg en informele zorg, in welke vorm dan ook, gaan hand in hand. Janneke Tukker-Swijnenburg verwacht dat de inzet van vrijwilligers helpt om de druk op de zorg te verminderen: “We zijn ervan overtuigd dat, als we dit goed regelen, we minder telefoontjes krijgen van patiënten die zoekend of ongerust zijn. Niet alleen wij als ziekenhuis, maar ook de huisartsen.”

Als programmamanager oncologie en palliatieve zorg bij het Beatrixziekenhuis én bestuurslid van IPSO-centrum de Blauwe Anemoon in Gorinchem werkt Janneke aan een hechte samenwerking tussen het ziekenhuis en het IPSO-centrum. Zodat iedere patiënt de ondersteuning kan vinden die bij hem of haar past. In haar werk ziet ze hoe verschillend mensen met hun ziekte omgaan. Het Beatrixziekenhuis ontvangt patiënten uit de stad en de omliggende dorpen, met uiteenlopende achtergronden en overtuigingen. Dat ook hun behoeften verschillen, spreekt dan ook vanzelf. De een zoekt contact met lotgenoten, de ander vindt steun in de kerk of bij een sportvereniging.

“Het is belangrijk dat we er echt voor iedereen kunnen zijn, dat we per patiënt kijken wat diegene nodig heeft.”

Een brug slaan

Vanuit het ziekenhuis was er behoefte om patiënten meer ondersteuning te bieden. De vraag was eerst hoe ze dat binnen het ziekenhuis konden organiseren. Maar veel van wat ze zochten, bleek bij de Blauwe Anemoon al beschikbaar. Daar kunnen mensen die geraakt zijn door kanker terecht voor een gesprek, lotgenotencontact en activiteiten.

“Mensen kunnen zelf kijken: wat past bij mij? Van creatieve workshops tot yoga en samen wandelen.”

Janneke wilde daarom nauwer samenwerken, een brug slaan. “Je moet vooral het wiel niet zelf uit gaan vinden. Er is al heel veel om je heen. Maak daar dan ook gebruik van en zorg dat je ermee in verbinding staat, zodat je patiënten kunt verwijzen naar wat ze nodig hebben.”

Om die samenwerking verder te brengen, werd Janneke in overleg met het ziekenhuis bestuurslid van de Blauwe Anemoon. Zo kan ze de ervaringen en behoeften die ze in het ziekenhuis hoort, meenemen in de keuzes van het centrum.

“Ik wilde veel meer kunnen delen wat wij terughoren van de patiënt op de vloer, zodat we hierin samen op kunnen trekken. En wat er bij de Blauwe Anemoon gebeurt, kan ik op mijn beurt weer onder de aandacht brengen in het ziekenhuis.”

Eerst eens binnenlopen

In het ziekenhuis krijgt de Blauwe Anemoon op verschillende manieren aandacht. Op de afdelingen liggen uitnodigingen voor activiteiten en hangen banners. Janneke houdt verpleegkundigen en oncologen op de hoogte van het aanbod, zodat zij patiënten kunnen wijzen op de mogelijkheden.

Ook gaat het ziekenhuis steeds meer patiëntenbijeenkomsten organiseren bij de Blauwe Anemoon. Patiënten hebben de ontmoetingsplek dan al eens van binnen gezien en kennisgemaakt met de mensen. Dat maakt het makkelijker om later zelf binnen te lopen. Want die eerste keer kan best spannend zijn, beseft Janneke. Daarom begint een bezoek met een warm welkom, koffie en iemand die naar je luistert.

“Je kunt gewoon aanschuiven. Daarna wordt samen gekeken: wat past bij jou?”

Ook artsen moedigt Janneke aan om eens langs te gaan. “Stap het ziekenhuis uit en ga er eens naartoe. Dan kun je ook zelf ervaren wat deze plek voor mensen kan betekenen. Vanuit de oncologiecommissie organiseren we ook ons overleg soms vanuit de Blauwe Anemoon.”

Andersom komen de vrijwilligers van de Blauwe Anemoon ook naar het ziekenhuis. Bijvoorbeeld tijdens de Dag van de Oncologie, waar patiënten terechtkunnen voor een massage of een bezoek aan de kapper. Janneke vertelt over de creatieve tafel die ze samen met de vrijwilligers organiseerde:

“Ik had allerlei creatieve spullen gekocht om samen aan de slag te gaan. Nou, die tafel zat in een mum van tijd vol. Echt bijzonder om te zien hoe mensen op een heel natuurlijke manier met elkaar in gesprek raakten en contact maakten. Je zag dat het ze echt goed deed. Dan denk ik: ja, hier doen we het voor.”

Tijd om het goed te organiseren

Om de samenwerking verder uit te bouwen, start binnenkort een coördinator in het ziekenhuis. Die gaat vrijwilligers begeleiden die patiënten op de afdelingen ondersteunen. Een projectgroep, met betrokkenheid van de werkvloer tot aan het bestuur, bereidt dit voor.

Volgens Janneke is het belangrijk dat iemand daar tijd voor krijgt. Er zijn bijvoorbeeld ook bedrijven en scholen die iets voor patiënten willen betekenen.

“Maar dat moet allemaal wel gecoördineerd en gestructureerd worden. Zij heeft straks de tijd en ruimte om dit op te zetten, heel waardevol. Ik denk echt dat zij het verschil gaat maken.”

Financiering geeft ruimte

KWF ondersteunt de inzet van de coördinator. Die steun helpt Janneke om de plannen ook binnen het ziekenhuis verder te brengen. “Ik ben KWF echt heel dankbaar voor dit initiatief. Ook bestuurlijk heb ik nu ruimte om te starten doordat KWF dit zo omarmt.”

Ze wil vervolgens zichtbaar maken wat de inzet oplevert.

“We willen aantallen en indicatoren zien, maar ook de verhalen delen. Hoe wordt dit ontvangen? Wat kunnen we nog meer betekenen voor patiënten en hun familie? Ook voor ons eigen personeel vind ik dat heel belangrijk.”

Minder druk op de zorg

Janneke verwacht dat de inzet van vrijwilligers ook helpt om de druk op de zorg te verminderen. “Vrijwilligers kunnen een luisterend oor bieden, of net een stukje ontspanning waar de verpleegkundige op dat moment niet aan toekomt.” Zo krijgen zorgprofessionals meer ruimte voor hun zorgtaken, terwijl ze weten dat patiënten ook die aandacht krijgen.

Goede ondersteuning kan bovendien ongerustheid wegnemen en daarmee ook het ziekenhuis en de huisartsenzorg ontlasten. “We zijn ervan overtuigd dat, als we dit goed regelen, we minder telefoontjes krijgen van patiënten die zoekend of ongerust zijn. Niet alleen wij als ziekenhuis, maar ook de huisartsen.” Wat de nieuwe inzet precies oplevert, moet de komende periode blijken.

Samen kijken wat past

Aan andere ziekenhuizen geeft Janneke mee om vooral het gesprek met een IPSO-centrum aan te gaan. “Praat niet over elkaar, maar praat met elkaar en trek echt samen op in de zorg voor de patiënt. Er wordt al zoveel georganiseerd. Zorg dat je weet wat er in je omgeving is, zodat je patiënten kunt helpen om de ondersteuning te vinden die bij hen past.”

Geef patiënten daarbij ook de ruimte om zelf te vertellen waar ze behoefte aan hebben, benadrukt Janneke.

“Ik hoop dat mensen weten: ik mag zijn wie ik ben en ik mag delen wat bij me past en wat ik nodig heb.”

Webinar: De brug naar passende zorg

Op 26 november organiseert IPSO het webinar De brug naar passende zorg. Over de samenwerking tussen formele en informele zorg en de impact op patiënten, zorgcapaciteit en kosten.